Trúng rồi chia: vì sao người miền Tây hay cho đi sau khi trúng số
Đọc tin trúng số ở Việt Nam, có một chi tiết lặp đi lặp lại tới mức thành mô-típ: người trúng chia tiền ra. Cho anh em, cho hàng xóm, cho cả người bán tờ vé ấy.
Đọc tin trúng số ở Việt Nam, có một chi tiết lặp đi lặp lại tới mức thành mô-típ: người trúng chia tiền ra. Cho anh em, cho hàng xóm, cho cả người bán tờ vé ấy.
Mô-típ lặp lại
Lướt qua mục tin xổ số của báo Việt Nam sẽ thấy hàng loạt tiêu đề cùng một dạng.
Người đàn ông Long An trúng hơn 6 tỷ, chia cho 30 người thân và người bán vé số. Người phụ nữ nghèo trúng độc đắc, chia tiền cho anh em. Chàng trai Thanh Hóa trúng số, gia đình mổ trâu đãi cả làng rồi làm từ thiện. Người thợ hồ Tiền Giang bị hàng xóm lừa mất 1,5 tỷ, vẫn tiếp tục đi làm từ thiện.
Một hai trường hợp thì là cá nhân. Lặp lại thành hàng chục thì là văn hóa.
Vài cách hiểu
Không ai nghiên cứu chuyện này một cách bài bản, nên phần dưới là cách lý giải, không phải kết luận.
Thứ nhất: trúng số không được coi là của mình. Trong cách nói của người trúng luôn có "trời thương", "được lộc", "phật độ". Mà lộc thì khác tiền công — tiền công là của mình, lộc là được cho. Thứ được cho thì chia ra mới phải phép.
Thứ hai: sống trong xóm thì khó giữ riêng. Ở quê, chuyện trúng số giấu không nổi. Cả xóm biết trong ngày. Chia ra vừa là chia vui, vừa là cách giữ hòa khí.
Thứ ba: phần lớn người trúng từng nghèo. Người mua vé số đều đặn thường không khá giả. Họ biết thiếu tiền là thế nào, và những người quanh họ cũng đang thiếu.
Mặt tối ít được kể
Nhưng không phải chuyện nào cũng đẹp.
Có người trúng rồi mất sạch vì cả vay lẫn cho không phân biệt. Có người bị chính hàng xóm lừa mất vé. Có gia đình lục đục vì chia không đều.
Báo chí hay đưa chuyện chia tiền vì nó ấm lòng, ít đưa chuyện sau đó vì nó buồn và khó kiểm chứng. Nên bức tranh ta đọc được có thể sáng hơn thực tế.
Điều còn lại
Dù vậy, mô-típ chia tiền vẫn nói lên điều gì đó thật. Ở một xứ mà người ta mua vé số vì thương người bán, thì chuyện trúng rồi chia lại cho người xung quanh không phải là nghịch lý — nó là phần tiếp theo của cùng một nếp nghĩ.
Trang chủ | Chuyện Số & Vận | Phong tục & văn hóa
Vui lòng bật JavaScript để sử dụng đầy đủ tính năng.